fbpx
Co to są badania geotechniczne gruntu i czy zawsze trzeba je robić?

Co to są badania geotechniczne gruntu i czy zawsze trzeba je robić?

Realizacja Jesion Inwestycje Budowlane

Budowa domu krok po kroku – badanie geotechniczne gruntu

Badania geotechniczne gruntu - świderKosztuje średnio od 1000 do 1500 zł, w przypadku budynku niepodpiwniczonego. Prawie na pewno będziesz musiał je dołączyć do dokumentacji, ubiegając się o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego. Nawet jeśli nie będzie to konieczne, lepiej żebyś zlecił geologowi jego wykonanie. Badanie geotechniczne gruntu – co to jest i po co je robić?

W swojej zawodowej praktyce często spotykamy się z pytaniami od Klientów dotyczącymi konieczności zamawiania badań geotechnicznych gruntu dla typowych domów jednorodzinnych. Dla wielu – inwestorów, projektantów, a nawet urzędników – nie do końca jest jasne, czy opinia geotechniczna jest niezbędnym i wymaganym przez prawo elementem projektu budowlanego. Część ma też wątpliwości, co do praktycznego sensu przeprowadzania takich badań (zwłaszcza, jeśli w danej okolicy są już wybudowane domy) i traktuje je jako kolejny urzędniczy papierek obliczony na dodatkowe skomplikowanie, i bez tego mocno zbiurokratyzowanej, drogi do wymarzonego domu. A zatem, o co właściwie chodzi z tymi badaniami geotechnicznymi gruntu?

Badanie geotechniczne gruntu – co to jest?

Badania geotechniczne gruntu prowadzi się w celu ustalenia wodno-gruntowych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Innymi słowy pozwalają one odpowiedzieć na pytania:

  • jaki typ gruntów znajduje się na danym obszarze;
  • na jakiej głębokości są umiejscowione poszczególne warstwy gruntu, w tym warstwa nośna;
  • jaki jest poziom wód gruntowych i jakie są jego wahania;
  • czy na danym gruncie można lokalizować obiekty budowlane;
  • jaki rodzaj fundamentowania należy zastosować, aby budynek był stabilny i bezpieczny w użytkowaniu.

Zgodnie ze sztuką badanie geotechniczne gruntu polega na wykonaniu co najmniej 3 otworów badawczych na głębokość nie mniejszą niż 2 m poniżej przewidywanego poziomu posadowienia fundamentów. Czyli w przypadku budynków niepodpiwniczonych, średnia głębokość wyniesie około 3 m. Z odwiertów pobiera się próbki gruntu oraz wody i – gdy zachodzą wątpliwości, co do ich właściwości – przekazuje do dalszych badań laboratoryjnych. Gdy natrafi się na grunty niespoiste, np. pisaki lub żwiry, trzeba określić ich zagęszczenie i inne własności mechaniczne. W tym celu przeprowadza się sondowanie, które polega na wbijaniu, wciskaniu i wkręcaniu sondy w grunt.

Po co robi się badanie geotechniczne gruntu?

Efektem badania geotechnicznego jest opinia geotechniczna, która składa się z części graficznej oraz opisowej, w której zawarte są wnioski. To one są najważniejsze. Pozwalają na prawidłowe i bezpieczne zaprojektowanie fundamentów domu – określają ich głębokość, sugerują dobór ich rodzaju oraz właściwej izolacji; odpowiadają na pytanie, czy możliwe jest podpiwniczenie budynku, odprowadzanie deszczówki z dachu do gruntu, zbudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków itd.

Opinia geotechniczna jest dla projektanta podstawą do ustalenia kategorii geotechnicznej budynku. W polskich warunkach jedno- i dwukondygnacyjne domy jednorodzinne i budynki gospodarcze najczęściej zalicza się do pierwszej kategorii geotechnicznej. Jeśli jednak opinia geotechniczna stwierdza, że warunki wodno-gruntowe są skomplikowane, wówczas projektant konstrukcji podnosi kategorię geotechniczną budynku na drugą lub trzecią. Co to oznacza w praktyce?

Badanie geotechniczne gruntu a pozwolenie na budowę

Zgodnie z obowiązującą Ustawą Prawo Budowlane projekt budowlany powinien zawierać opinię o geotechnicznych warunkach posadowienia obiektów budowlanych (dla pierwszej kategorii geotechnicznej) oraz dodatkowe wyniki badań geologiczno-inżynierskich (dla drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej) w zależności od potrzeb. O konieczności ich przeprowadzenia decyduje projektant konstrukcji. Innymi słowy nie są one obligatoryjne. Ale…

W kwietniu 2012 roku weszło Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej  w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. nr 81, poz. 463), które nakłada obowiązek dołączenia do dokumentacji projektowej opinii geotechnicznej dla obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych, w tym również dla domów jednorodzinnych.

Generalnie ustawa „stoi” nad rozporządzeniem. Jednak w związku z tym, że Polska jest członkiem UE, a powyższe Rozporządzenie dostosowuje polskie prawo do unijnego EUROKOD 7, należy przyjąć, że badanie geotechniczne gruntu trzeba przeprowadzić, a wystawioną na jego podstawie opinię geotechniczną dołączyć do dokumentacji projektowej koniecznej do uzyskania pozwolenia na budowę. Jeśli na podstawie opinii geotechnicznej projektant podniesie kategorię budynku na wyższą, do ubiegania się o pozwolenie na budowę potrzebne będą jeszcze, oprócz samej opinii, dokumentacja badań podłoża gruntowego oraz wyniki badań geologiczno-inżynierskich (co oczywiście wiąże się z wyższymi kosztami dla inwestora).

Praktyczne aspekty badania geotechnicznego gruntu

Ok, ustaliliśmy, że badanie geotechniczne gruntu należy przeprowadzić, po to, by uzyskać pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego – tak należałoby rozumieć obowiązujące zapisy prawa. Jednak może się zdarzyć, że urzędnicy w Twojej gminie inaczej je interpretują i nie będą żądali dołączenia do dokumentacji projektowej opinii o warunkach wodno-gruntowych. Mimo to rekomendujemy, żebyś zainwestował nieco więcej pieniędzy w takie badanie. Dlaczego?

  • Badania są podstawą doboru optymalnej technologii fundamentowania, która powinna zapewnić bezpieczne i komfortowe użytkowanie budynku przez wiele lat. Dzięki temu unikniesz nierównego osiadania fundamentów, pękających ścian, a nawet katastrofy budowlanej.
  • Badania geotechniczne są szczególnie ważne, gdy planujesz podpiwniczenie budynku. Wskazują, czy po zakończeniu budowy istnieje prawdopodobieństwo występowania wody w piwnicy. Zalecają konieczne zmiany w projekcie lub rezygnację z podpiwniczenia, gdy jest ono ekonomicznie nieopłacalne.
  • Określają poziom wód gruntowych i ich okresowe wahania. W przypadku, gdy fundamenty będą miały kontakt z wodą, pozwalają dobrać odpowiedni rodzaj izolacji lub zalecają wyższe posadowienie budynku. Dzięki nim masz szanse znacznie ograniczyć lub w ogóle wyeliminować możliwość zawilgocenia murów.
  • Wskazują na właściwy sposób zabezpieczenia budynku przed wodą opadową, aby uniknąć kałuż i podtopień wokół domu oraz zalewania fundamentów.
  • Ustalają warunki prawidłowego montażu przydomowej oczyszczalni ścieków lub szamba.
  • Pozwalają zlokalizować punktowe obszary zalegania słabych gruntów, np. niestabilnych gruntów nasypowych, które zdarzają się zwłaszcza na działkach budowlanych zlokalizowanych w obszarach miejskich (nierzadko pod warstwą ziemi przysypane są śmieci).
  • Badanie geotechniczne wykonane jeszcze przed zakupem ziemi, jeśli ujawni wady, może być argumentem przy negocjacjach lub podstawą do rezygnacji z transakcji.
  • Zdarza się, że badania wskazują na pokłady piasku, który będziesz mógł wykorzystać do budowy fundamentów i domu.
Badania geotechniczne - pęknięcia ścian

Przyczyną pękania ścian jest nierównomierne osiadanie fundamentów budynku. W skrajnych przypadkach może prowadzić do zawalenia się konstrukcji. Można tego uniknąć, jeśli dostosuje się technologię budowy i materiały do konkretnych warunków wodno-gruntowych.

Badanie geotechniczne gruntu – cena i czas trwania

Standardowe badanie geotechniczne to koszt około 1000 – 1500 zł. Pamiętajmy jednak, że ceny mogą się lokalnie różnić. Ponadto na ich koszt ma wpływ głębokość i ilość odwiertów – cena wzrośnie, gdy planujemy dom z piwnicą. Jeśli do tego dołożymy jeszcze badanie pH wody (aby określić jej oddziaływanie na beton), do powyższej kwoty trzeba doliczyć pracę laboratorium.

Badanie polegające na odwiercie wykonuje się w ciągu jednego dnia, zazwyczaj zajmuje kilka godzin. Jeśli na terenie występują podtopienia, często badanie powtarza się w innym czasie, aby ustalić wahania poziomu wód w zależności od pory roku. Na podstawie pomiarów i danych zebranych w terenie oraz materiałów archiwalnych przygotowywana jest opinia geotechniczna. Trwa to około dwóch tygodni.

Warto mieć na uwadze, że koszt badania geotechnicznego gruntu jest nieporównywalnie mniejszy od kosztów zakupu działki. Badanie pomaga ustrzec się wydatków związanych z usuwaniem usterek, awarii lub wad konstrukcyjnych budynku; pozwala zaprojektować dom w taki sposób, abyśmy mieli pewność, że przetrwa przez długie lata; jeśli jest wykonane przed zakupem działki, daje szansę na wycofanie się z inwestycji, która w ostatecznym rozrachunku może okazać się po prostu zbyt droga albo w ogóle niemożliwa w realizacji.

Pozdrawiamy
Zespół firmy Jesion

Skontaktuj się z Nami  » Kontakt